Toen Artiom zeven jaar oud was, viel hem voor het eerst een oudere vrouw op die in het naastgelegen portiek woonde.
Ze heette Vera Nikolajevna. Ze liep altijd langzaam, droeg een klein handtasje en sprak bijna nooit met iemand.
Elke ochtend ging ze de deur uit, kocht brood bij een klein winkeltje en keerde daarna terug naar huis. Soms zat ze op een bankje in de binnenplaats en keek ze naar de kinderen die vlakbij aan het spelen waren.
Op een dag zag Artiom haar bij de ingang staan met een klein boodschappentasje. Het handvat scheurde en de appels rolden over het asfalt.
De jongen schoot meteen te hulp.
– Dank je wel, lieverd, glimlachte de vrouw.
– Ik ben uw kleinzoon niet. Ik heet Artiom. Ik woon in het huis hiernaast.
– Dan dank je wel, Artiom.
Vanaf die dag begonnen ze elkaar te groeten.
Een paar weken later hoorde Artiom van zijn moeder dat Vera Nikolajevna binnenkort jarig was.
– Hoe oud wordt ze? vroeg hij.
– Volgens mij achtenzeventig.
– En wie komt haar feliciteren?
Zijn moeder bleef even stil.
– Dat weet ik niet, jongen. Ze heeft niemand in de buurt.
Artiom begon na te denken.
De volgende dag gebruikte hij zijn zakgeld om een klein boeketje madeliefjes te kopen. Ook kocht hij een verjaardagskaart.
Op de ochtend van 14 mei klopte hij bij zijn buurvrouw aan.
Toen de vrouw de deur opendeed, overhandigde de jongen haar de bloemen.
– Gefeliciteerd met uw verjaardag! Ik wens u een goede gezondheid en dat u nooit verdrietig hoeft te zijn!
Vera Nikolajevna was eerst verbaasd en drukte het boeketje daarna tegen haar borst.
– Jij… jij hebt het onthouden?
– Natuurlijk! Je mag iemands verjaardag toch niet vergeten?
De vrouw keek hem lange tijd aan en zei toen zachtjes:
– Dank je wel, lieve jongen. Jij bent vandaag de eerste.
Artiom begreep niet helemaal waarom ze die woorden zo verdrietig uitsprak.
Maar vanaf dat moment werden zijn verjaardagswensen een kleine traditie.
Elk jaar op 14 mei bracht hij haar bloemen of chocolade. Soms maakte hij zelf een kaartje en één keer bakte hij samen met zijn moeder zelfs een klein taartje.
Er gingen drie jaar voorbij.
Artiom werd ouder, maar er veranderde niets. Op de verjaardag van Vera Nikolajevna stond hij altijd voor haar deur.
Op een dag, toen hij tien jaar was geworden, nodigde de vrouw hem uit voor een kopje thee.
Op tafel stonden een appeltaart, twee kopjes en een klein vaasje met madeliefjes.
– Artiom, mag ik je een verhaal vertellen?
– Natuurlijk!
Vera Nikolajevna haalde een oud fotoalbum uit de kast.
Op een van de foto’s stond een jonge vrouw met lang haar. Naast haar stond een man en tussen hen in stond een klein meisje met enorme strikken in haar haar.
– Dat ben ik, mijn man Nikolaj en onze dochter Sveta, legde ze uit.
Artiom bekeek de foto aandachtig.
– Waar zijn ze nu?
Vera Nikolajevna sloot het album voorzichtig.
– Mijn man is jaren geleden overleden. En mijn dochter is naar een ander land verhuisd. In het begin spraken we elkaar vaak en kwam ze tijdens de feestdagen op bezoek. Daarna kreeg ze haar eigen gezin, werk en kinderen… Het leven nam haar helemaal in beslag.
Ze zweeg even.
– De laatste keer dat ze me met mijn verjaardag feliciteerde, was zeven jaar geleden.
Artiom fronste zijn wenkbrauwen.
– Belt ze helemaal nooit?
– Soms belt ze met Nieuwjaar. Maar ik wil haar niet lastigvallen. Ze heeft haar eigen leven.
De vrouw keek uit het raam.
– Weet je waarom ik mijn verjaardag zo graag vier? Vroeger kwam de hele familie juist op die dag samen aan één tafel. Nikolaj bracht altijd seringen voor me mee en Sveta tekende verjaardagskaartjes. Ik heb er nog steeds eentje bewaard.
Ze haalde een vergeeld papiertje uit het album.
In kinderlijk handschrift stond erop:
‘Mama, als ik groot ben, zal ik je elk jaar feliciteren met je verjaardag. Zelfs als ik zelf volwassen ben.’
Vera Nikolajevna glimlachte, maar de tranen rolden over haar wangen.
– Misschien is ze het gewoon vergeten.
Artiom keek lange tijd naar de tekening.
– Heeft u haar verteld dat u haar mist?
– Nee, lieverd. Ik wil niet dat ze zich schuldig voelt.
De jongen dronk zijn thee op en ging naar huis.
Maar onderweg bleef hij ergens over nadenken.
Die avond vertelde hij het hele verhaal aan zijn moeder.
– Mama, mag ik iets doen?
– Wat dan?
– Ik wil dat oma Vera volgend jaar op haar verjaardag veel bezoek krijgt.
Zijn moeder glimlachte.
– En hoe wil je dat voor elkaar krijgen?
– Dat weet ik nog niet. Maar ik ga het proberen.
De volgende weken begon Artiom voorbereidingen te treffen.
Hij sprak met de buren, vroeg hun om hulp, maakte een grote uitnodiging en hing die in het portiek op.
Op het papier stond:
‘Op 14 mei is onze buurvrouw Vera Nikolajevna jarig. Kom iemand feliciteren die lieve woorden verdient. Neem vooral een goed humeur mee!’
In het begin waren de buren verbaasd. Maar geleidelijk begonnen steeds meer mensen mee te doen.
Een vrouw beloofde een taart te bakken, een andere zou bloemen meenemen. Een man van de derde verdieping stelde voor om de binnenplaats met ballonnen te versieren.
Artiom vroeg zijn moeder zelfs om hem te helpen het telefoonnummer van Vera Nikolajevna’s dochter te vinden.
En toen brak eindelijk 14 mei aan.
Vera Nikolajevna werd zoals gewoonlijk wakker, maakte haar ontbijt klaar en ging bij het raam zitten.
Ze verwachtte geen bezoek.
Maar rond het middaguur werd er op de deur geklopt.
Op de stoep stond Artiom met een enorme bos seringen.
– Gefeliciteerd met uw verjaardag! U moet vandaag even naar de binnenplaats komen. Daar wacht iets op u!
De vrouw trok verbaasd haar jas aan en ging naar buiten.
Toen ze de portiekdeur opende, bleef ze stokstijf staan.
Op de binnenplaats stonden de buren. Op een tafel stond een feestelijke taart, overal hingen ballonnen en de kinderen hielden zelfgemaakte verjaardagskaartjes vast.
Iedereen glimlachte en feliciteerde haar uit volle borst.
Vera Nikolajevna sloeg haar hand voor haar mond.
Maar de grootste verrassing moest nog komen.
Vanachter de buren kwam een vrouw tevoorschijn met een kleine koffer.
Het was Sveta.
Haar dochter zette een paar stappen naar voren en bleef voor haar moeder staan.
– Mama… vergeef me. Artiom heeft me gebeld en verteld hoe je elk jaar naar je verjaardag uitkijkt.
Vera Nikolajevna kon geen woord uitbrengen.
– Al die tijd dacht ik dat je niet wilde dat ik me met je leven bemoeide. Maar eigenlijk was ik gewoon bang om toe te geven hoeveel ik je mis.
Moeder en dochter vielen elkaar in de armen.
Artiom stond een stukje verderop en glimlachte.
Even later liep Vera Nikolajevna naar hem toe en omhelsde hem stevig.
– Weet je wat je me vandaag hebt gegeven?
– Bloemen?
– Nee, lieve jongen. Je hebt me mijn familie teruggegeven.
Die avond zaten de buren, de kinderen, de dochter van Vera Nikolajevna en de jarige zelf samen aan de feesttafel.
Ze lachte, nam de felicitaties in ontvangst en veegde meerdere keren de tranen van geluk uit haar ogen.
Voordat Artiom naar huis ging, zei de vrouw zachtjes tegen hem:
– Ik dacht dat je naarmate je ouder wordt, voor niemand meer nodig bent. Maar nu begrijp ik dat soms één jongen al genoeg is om je weer geliefd te voelen.
Artiom haalde zijn schouders op en antwoordde:
– Je mag gewoon niet vergeten om mensen te feliciteren die door niemand anders worden gebeld.
Vanaf dat moment kwamen de buren elk jaar op 14 mei samen op de binnenplaats.
En Vera Nikolajevna zette altijd een extra bord op tafel, speciaal voor de jongen die haar ooit had laten voelen dat ze niet alleen was.
